Kişilerin en ufağı bile geleceğin akışını değiştirebilir.
Galadriel
Daha önceki yazılarımızda arketip kavramı üzerinden Aragorn ve Gandalf'ı değerlendirmiştik. Şimdi ise Frodo üzerine konuşacağız. Arketipsel motiflerin en önemlilerinden biri olan kahramanlık arketipini, Yüzüklerin Efendisi’nde ana karakter Frodo temsil eder. Ana niteliği bir amaç uğruna kendini feda edebilme gücü olan kahramanın, fedakârlık yaparak bir ülkü adına kıymetli bir şeyden hatta kendi yaşamından bile vazgeçmeyi göze alması gerekir. Frodo da Gandalf’ın onu serüvene çağırmasıyla kendi güvenli, sıradan yaşantısını terk ederek daha önce bilmediği, tekinsiz ve tehlikeli bir dünyaya adım atar ve çeşitli fedakârlıklar yaparak insanlığı kötülükten kurtarıp serüvenin sonunda değişmiş, erginleşmesini tamamlamış olarak geri döner.
“İster aşkı bulmak, ödül elde etmek, hataları düzeltmek gibi kendi kişisel amaçları için harekete geçsin, isterse özgürlük, adalet getirmek, insanların yaşamlarını kurtarmak, dünyayı tehlikelerden uzaklaştırmak gibi toplumsal yararlar uğruna yola çıksın, kahraman en sonunda başkaları için hayatını feda etmeyi öğrenmelidir.”
Tecimer
Bunun yanında öykünün başında karşımıza genç ve amcası Bilbo ile yaşayan bir hobbit olarak çıkan Frodo, arketipsel nesne olarak da ergenliğini yeni tamamlamış ve dış dünya hakkında fazla bilgisi olmayan iyi niyetli ‘masum - saf’ arketipleriyle ebeveynlerini kaybetmiş ve onu evlat edinen amcasıyla yaşayan ‘yetim’ arketipinin temsilcisidir. Frodo karakterinin barındırdığı bu arketipler onun görsel tasarımında da görülür. Öykünün başında masum bir yetimken üzerinde herhangi bir silah ya da zırh yoktur. Sıradan bir hobbit genci gibi giyinmiştir. Serüveninin başında görsel olarak bir kahramana benzemese de serüven ilerledikçe karşılaştığı zorluklar, elde ettiği başarılar ve kendisine verilen armağanlarla giderek bir kahramana dönüşür.Amcası Bilbo’nun verdiği ‘Sting’ (iğne, çok kısa kılıç) ve ‘Mithril’ i (kuş tüyü kadar hafif fakat çok sağlam zincir zırh) öykü ilerledikçe edinir ve kullanır; böylece görsel olarak giderek bir kahramana benzer ve inandırıcılığı artar.
Tüm bu zorlu yolculuk ve nihayetinde eve dönüşü, Joseph Campbell Kahramanın Sonsuz Yolculuğu adlı eserinde üç ana bölüme ayırmıştır. İlk bölüm “Yola Çıkış” ; maceraya çağrı ile başlar, çağrı reddedilir ve ardından ilk eşik aşılarak maceraya adım atılır. İkinci bölüm “Erginlenme” ; Kahraman bu zorlu yolculukta sınavlara girer, Tanrıçayla karşılaşır ve ödüller alır. Üçüncü ve son bölüm ise “Dönüş” ; dönüşün reddedilişi, ardından büyülü bir kaçış, sonrasında dışardan gelen bir kurtuluş ve son olarak da yaşama özgürlüğü.Görüldüğü üzere Joseph Campbell’in tanımladığı arketipsel bir öğe olan “Kahramanın Sonsuz Yolculuğu” Frodo karakterinde kendini bütünüyle göstermiş ve önemli bir motif olarak esere kazınmıştır.
KAYNAKÇA
- Hıncal, Emre, Yüzüklerin Efendisi ve Perg Efsaneleri Fantastik Roman Serilerindeki Arketipsel Unsurlar, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Yeni Türk Edebiyatı Anabilim Dalı Bitirme Tezi
- Tecimer, Ömer, Sinema: Modern Mitoloji, Plan B yayınları
- Campbell, Joseph, Kahramanın Sonsuz Yolculuğu, Çev. Sabri Gürses, İthaki Yayınları
- Tolkien, John Ronald Reuel, Yüzüklerin Efendisi, Çev: Çiğdem Erkal İpek, Tek Cilt, Metis Yayınları